Mechelse Sint-Janskerk fonkelt weer in alle glorie

0 Shares

Sint-Janskerk officieel ingehuldigd na totale renovatie

De 15de-eeuwse Sint-Janskerk aan de gelijknamige Sint-Jansstraat, Sint-Janskerkhof en Klapgat, is donderdag officieel ingehuldigd na een grondige restauratie. De gotische kerk heeft een grote erfgoedwaarde, en een rijkelijk interieur en kunstobjecten. Heel wat prominenten en genodigden waren als eersten getuige van de prachtige restauratie. Kardinaal Jozef De Kesel en voorganger Kardinaal Godfried Danneels, François Verberdt als voorzitter van Kerkfabriek, schepen van Monumentenzorg Greet Geypen en burgemeester Bart Somers, onthulden de gedenkplaat.

Inhuldiging gedenkplaat totaal renovatie Sint-Janskerk te Mechelen
Foto Dirk Van de Velde

De Sint-Jan-Baptist- en Sint-Jan-Evangelistkerk is de derde op rij van vijf historische kerken in onze stad die in aanmerking komen voor een meerjarige subsidiërings overeenkomst voor restauratie. Trouwens wist je dat Mechelen de meeste historische kerken heeft in Vlaanderen ?

Sint-Janskerk herbergt pareltjes in nieuwe interieur

Na de buitenrestauratie in de periode 2008 – 2011, werd er sinds augustus 2016 werk gemaakt van het interieur van de Sint-Janskerk. Reeds gerestaureerde kerken zijn de Sint-Pieter en Paulkerk (Veemarkt) en de Hanswijkbasiliek (Hanswijkstraat).

Een absoluut topstuk in de Sint-Janskerk is het drieluik “de aanbidding der wijzen” dat de grootmeester Pieter Paul Rubens voor de kerk realiseerde. Naast deze triptiek zijn er ook andere pareltjes te bezichtigen in het pas gerestaureerde interieur.

Inhuldiging Sint-Janskerk te Mechelen
Foto Dirk Van de Velde

Aan de buitenzijde oogt de kerk vrij sober, het interieur is des te rijker en omvat een grote schat aan religieuze kunst. Veel van die kunstwerken zijn van Mechelse makelij en getuigen van het talent dat in deze stad aanwezig was”, aldus schepen van Monumentenzorg Greet Geypen.

Burgemeester Bart Somers bij inhuldiging Sint-Janskerk te Mechelen
Foto Dirk Van de Velde

Mechelen heeft vele troeven, maar als Vlaamse kunststad biedt het historisch patrimonium vanzelfsprekend een bijzondere surplus. Deze investeringen zijn dan ook nodig om onze waardevolle gebouwen voor de toekomst te beschermen. Dit komt bovendien de uitstraling van onze cultuurhistorische stad alleen maar ten goede”, aldus Bart Somers.

Renovatiewerken met indrukwekkend resultaat

De Sint-Janskerk was vele malen het onderwerp van aanpassingen, vergrotingen en herinrichtingen tot aan het eind van de 18de eeuw, een meer dan indrukwekkend eindresultaat werd bereikt onder de impuls van de Oratoren. De kerk was toen een helder wit en de uitzonderlijke waarde van het hoogaltaar, de schilderijen, de kerkmeesterbanken, de preekstoel en het indrukwekkende orgelbuffet kwam maximaal tot zijn recht. Er werd gekozen om dit totaalconcept opnieuw na te streven.

Schepen van Monumentenzorg greet Geypen in Sint-Janskerk
Foto Dirk Van de Velde



De focus van de huidige restauratie lag maximaal op het interieur. In een eerste fase werden sacramentskapel, sacristie, hoogkoor en viering gerestaureerd. De tweede restauratiefase omvatte de hoofd- en zijbeuken en het inkom gedeelte. Om de zone van de eerste en tweede fase van elkaar af te scheiden, werd er een stofwand geplaatst. Daardoor konden we de kerk sinds begin april 2018 deels terug openstellen”, zegt Greet Geypen.

Tijdens de huidige restauratie werden er nog enkele bijkomende werken voorzien aan het exterieur: de houten draagconstructie en de onderste zone van de vieringtoren werden  vervangen. Na ontmanteling door een kraan; werd de restauratie van deze toren naast de kerk op de begane grond uitgevoerd. Deze werken waren nodig om het interieur van schade te behoeden vanwege insijpelend vocht en aantasting door insecten.

Ook restauratie voor verschillende schilderijen

De schilderijen die zich in het hoofdaltaar (triptiek van Pieter Paul Rubens) en het sacramentsaltaar (schilderijen van Willem Jacob Herreyns) bevinden, bleven ter plekke tijdens de interieurrestauratie werken. Beide altaren werden omkast en hierdoor beschermd tegen mogelijke schade. In deze ‘kasten’ werd het klimaat voortdurend geregistreerd.

Sint-Jan-Baptist- en Sint-Jan-Evangelistkerk te Mechelen
Foto Jan Smets

Een uitzonderlijk schilderij met een voorstelling van de doop van Christus door Sint-Jan-Baptist, gerealiseerd door Egidius Jozef Smeyers, werd grondig gerestaureerd en teruggehangen op de plek waar de hoofdbeuk en de dwarsbeuken elkaar kruisen.

Ook twee andere, kleinere werkjes zijn meer dan waarschijnlijk van zijn hand. Deze schilderijen werden gerestaureerd in het atelier van Johan Van den Eede. Ook de sacramentskapel, de sacristie, het hoogkoor en de viering werd gerestaureerd.

De kostprijs van de hele operatie bedraagt 2.683.096 euro . De Vlaamse overheid subsidieert het project voor 2.155.000 euro, de stad staat in voor 528.096 euro.

Sint-Janskerk wordt toeristische trekpleister

De Mechelse Sint-Janskerk zal in de toekomst nog meer uitgespeeld worden als toeristische trekpleister. Bezoekers met een smartphone of tablet kunnen de Sint-Janskerk ook op een interactieve wijze ontdekken. Via een handige app ontvangen ze tijdens hun bezoek informatie over de kunstwerken.

Misvieringen zullen er uiteraard blijven plaatsvinden maar de stad, het bisdom en de kerkfabriek hebben een akkoord om de gotische kerk zo veel mogelijk te ontsluiten voor kunstliefhebbers. De Sint-Jan-Baptist- en Sint-Jan-Evangelistkerk is opgenomen als een belangrijk item in de Bourgondische stadswandeling Mechelen die vanaf 1 mei 2018 plaatsvindt.

Foto Jan Smets

De hoofdfunctie blijft de eredienst. Maar we kunnen dit prachtig kerkgebouw ook gebruiken voor andere doeleinden waarmee we een breder publiek aanspreken en nog meer toeristen bereiken. De stad is opnieuw een parel rijker”, besluit onze burgervader

Het totaal van het restauratieproject bestond uit twee luiken.  De interieurrestauratie werd uitgevoerd door de firma Renotec. Ardovlam stond in voor de vernieuwing van de inbraak-en branddetectie.  Elfi Hermans van architecten Beeck & Hermans bvba is de projectarchitect voor de volledige restauratie van de kerk en de opmaak van het beheersplan.

Foto Dirk Van de Velde

Bij een feestelijke inhuldiging hoort ook een streepje muziek. Hiervoor werd een beroep gedaan op het Ensemble Hathor Consort en Annelies Van Gramberen.  De presentatie van het programma was in handen van Sofie Stevens van Dienst Monumentenzorg Mechelen. Napraten over het gebeuren kon men bij een hapje en een drankje.

Ensemble Hathor Consort en Annelies Van Gramberen
Foto Dirk Van de Velde

Tekst Verschueren Eddy voor Mechelen op zijn Best / Foto’s Jan Smets en Dirk Van de Velde

0 Shares

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.