Jonge monniksgieren kuikens Orion en Foster krijgen kuiken voeding

Dubbele adoptie monniksgieren gelukt

77 Shares

ZOO Planckendael scoort wereldprimeur

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael slaan, na een jarenlange inspanning rond de kweek van monniksgieren, in één klap twee primeurs. Als expert van monniksgieren scoort ZOO Planckendael hiermee een wereldprimeur

Kweekprogramma van Monniksgieren in ZOO Planckendael en ZOO Antwerpen is succes
Foto Olivier verzorger ZOO Planckendael

In mei van dit jaar 2019 werden vier jonge monniksgieren geboren, die komende zomer in de vrije natuur van Bulgarije zullen uitgezet worden. Twee kuikens zitten nu op het nest bij hun natuurlijke ouders. Het derde werd door een ervaren koppel geadopteerd. Dat koppel kreeg daarenboven nog een éxtra adoptiejong uit een Franse dierentuin onder z’n vleugels.

Unieke DNA-analyse

Het is de éérste keer ter wereld dat monniksgieren twee jongen tegelijk onder de veren neemt. Bovendien deden wetenschappers van ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael een unieke DNA-analyse op een uitgekipt ei van een monniksgier om het geslacht van kuikens sneller te bepalen. “Dat is een extra troef”, zegt Marleen Huyghe als stamboekhouder en coördinator van het Europese kweekprogramma.

Alvorens uit te zetten in Bulgarije, zijn er meerdere jonge vogels nodig om voldoende sociale interactie te behouden. Ze mogen eveneens slechts enkele dagen van elkaar verschillen zodat ze samen uitvliegen, en het geslacht is hierbij ook belangrijk. Dit vroeger kunnen bepalen, en dan liefst ruim voor het transport, zorgt voor een betere geslachtsverhouding in de vogelvolière. Voor het ogenblik zijn er te veel mannen in de datingvolière vertelt men bij ZOO Planckendael.

Uit opgedroogde bloedvaatjes is DNA geïsoleerd en het geslacht bepaald”, legt Philippe Helsen, onderzoekscoördinator conservatiegenetica bij ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael uit. “Bij staalname willen we altijd niet-invasief werken en ouders niet storen tijdens het broeden. Elke manipulatie vormt een risico. En elk jong telt.

Verzorgers ZOO Planckendael aan het werk met adoptie monniksgieren kuikens
Foto ZOO Planckendael
Jonge monniksgieren kuikens Orion en Foster krijgen kuiken voeding
Kuikens Orion en Foster worden gevoed door verzorgers
Foto Marleen Huyghe

ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael adviseren voortaan andere dierentuinen eierschalen uit de broedmachine op te sturen naar Antwerpen om de speciale analyse te doen in het eigen labo.

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael zijn dé autoriteit op het vlak van monniksgieren. Al jaren kweken beide parken met de vogels, bestuderen ze de factoren die de doorgaans moeilijke kweek kan stimuleren en zetten ze jonge dieren opnieuw uit in de natuur. In heel Zuid-Europa is de monniksgier de voorbije jaren verdwenen door onder meer door jacht en vergiftiging.

Monniksgieren daten in Planckendael

Als coördinator van het Europese kweekprogramma opende ZOO Planckendael in 2005 een datingvolière. Gieren vanuit heel Europa kunnen elkaar er leren kennen en worden opgevolgd door wetenschappers. Zijn er écht positieve signalen, dan wordt het koppel samen gezet in het Breeding Centre in ZOO Planckendael, en dat blijkt succesvol te verlopen. “Daar kunnen ze een nog hechter koppel worden en kunnen wij hen goed opvolgen. Dat zijn basisvereisten om goed te kweken”, vertelt Marleen.

Dit broedseizoen legden de drie koppels er een ei. Eén koppel zorgde zelfs voor twee bevruchte eieren. Om het kweeksucces te verhogen, werd hun eerste ei weggehaald om uit te broeden in de machine. Hun broeddrang bleef aanwezig en dus legde het koppel één maand later een tweede bevrucht ei.

Bloedvaten in ei van monniksgier
Foto Marleen Hughe (ZOO Planckendael)
Monniksgier en kuikens in wereldwijd kweekprogramma
Foto ZOO Planckendael

Dat ei kipte uit op 6 juni 2019. Het jong uit hun eerste ei zag het levenslicht op 7 mei 2019. De experts van ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael kozen ervoor om dat bij het ervaren koppel Sir en Snowflake te plaatsen. “Het embryo in hun ei bleek afgestorven”, gaat Huyghe verder. Tegelijkertijd contacteerde een Franse dierentuin de experts van ZOO Planckendael. Daar was begin mei ook een jong uitgekomen in de broedmachine dat niet bij de ouders gezet kon worden omdat die intussen op een tweede vervangei broedden. Een zoektocht naar een geschikt adoptiekoppel binnen het kweekprogramma bracht hen bij Sir & Snowflake.  

Allereerste dubbele adoptie

Twee kuikens worden bij Sir en Snowflake in het nest geplaatst
Foto verzorger Olivier (ZOO Planckendael)

Voor de allereerste keer in de geschiedenis werden daarom twee jongen bij één adoptiekoppel geplaatst. Het was een behoorlijke sinecure om beide kuikens onder de poten te krijgen. Pas na verschillende pogingen konden ze zich breed genoeg maken en pasten beide jongen onder de poten. De dubbele adoptie laat toe jaarlijks meer kuikens in het programma te kweken en meer aan natuurbroed te doen, waarbij ouders hun jongen zelf grootbrengen. Dat is een belangrijke voorwaarde om uit te zetten in de natuur. Opgevoed door mensen raken vogels te afhankelijk van hen.

Tekst Verschueren Eddy / Foto’s en video ZOO Planckendael en ZOO Antwerpen

77 Shares

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.