Sint-Katelijnestraat te Mechelen

Sint-Katelijnestraat, prachtige gevels en vlietjes

Inwoners van Mechelen kennen de Sint-Katelijnestraat zeer goed, want het is één van de belangrijkste invalswegen naar het Mechelse centrum. In 1811 werd de prachtige middeleeuwse toegangspoort ( Sint-Katelijnepoort ) uit de 13de eeuw afgebroken. Als Mechelaar vind ik het zeer triest dat al deze mooie stadspoorten destijds onder de sloophamer beland zijn.

Toch is de Sint-Katelijnestraat een beetje onbemind, kijk zo nu en dan ééns naar boven en je zal zien dat er prachtige huizen en gevels uit de 18de en 19de eeuw te ontdekken zijn. Eertijds werd de straat veelal bewoond door schilders, beeldhouwers en klokkengieters.

De Sint-Katelijnestraat is een éénrichtingsstraat die u vanaf de ring kan bereiken en eindigt aan het Sint-Romboutskerkhof. Ondanks het soms drukke verkeer was het toch een rustige straat om te wonen. Aan uw rechterzijde heb je al direct een prachtig zicht op het Groot Begijnhof, net als aan de linkerzijde het Klein-Begijnhof. Oorspronkelijk werd de straat gekruist door de vliet Lange Heergracht ter hoogte van de huisnummers 18-20 en 19-21 met de Stalle of Horenbrug.

 

Deze vliet genaamd Lange Heergracht, werdt in 2015 terug blootgelegd ter hoogte van de Zelestraat en de Sint-Katelijnestraat, zo legt de stad Mechelen weer een prachtig stukje geschiedenis bloot sinds de demping van de vliet in 1910. Ongeveer in het midden van de straat bevind zich het Sint-Katelijnekerkhof en de volkse Sint-Katelijnekerk met gotische architectuur zowel binnen als buiten. De skeletten die zijn opgegraven bij het Sint-Romboutskerkhof worden door de Stedelijke Archeologische dienst van de stad Mechelen bewaard in Depot Rato in de deelgemeente Muizen.

Ter hoogte van de Stadsheimelijkheid, ( een steegje of zijstraat van de Sint-Katelijnestraat ) bevind zich het vlietje de Oude Melaan dat we beter kennen van het Groen Waterke. Dit vlietje loopt door tot de Melaan en werd vele jaren terug overspannen door de 14de eeuwse Olifantsbrug. De Olifantsbrug werd genoemd naar het gelijknamige Huis Den Olifant wat destijds behoorde tot de verdwenen Brouwerij “De Grote Zon“.

Sint-Katelijnestraat en Fontein aan StadsheimelijkheidVoor het de naam Olifantsbrug verkreeg had men het de minder mooie naam Hondsbrug genoemd, vermoedelijk naar Joannes Dictus Canis ( die god weet waarom de Hond genoemd werd ), toenmalig Deken van Anderlecht en kanunnik van Mechelen, die in 1263 in de Sint-Katelijnestraat woonde.

In de 14de en 15de eeuw liet de stad hier latrines bouwen ten behoeve van de talrijke pelgrims die Mechelen kruisten. Aan de Stadsheimelijkheid bevind zich sinds 2009 een kunstwerk met fonteintjes wat de Oude Melaan vliet moet uitbeelden.

Huizen en gevels met geschiedenis

Voor mij één van de mooiste huizen van de Sint-Katelijnestraat nr 46 is het Burgerhuis Diamant bevind zich pal naast de Oude Melaan één van de vele vlieten van Mechelen.  Het woonhuis werd opgericht in de periode 1560-1570 ( 16de eeuw ). In het midden van de 17de eeuw vormde het huis één geheel met het pand Den Witte Engel op nr 44. De nieuwe eigenaar, het architectenbureau Beeckheeft hier zijn kantoren sinds 2012.Sint-Katelijnestraat en Huis Diamant te Mechelen

Wanneer we verder door wandelen richting centrum bevond er zich een tweede bruggetje, de “Posthoornbrug” naast het huis De Posthoorn. Deze bevond zich op het smalste gedeelte van de Sint-Katelijnestraat ter hoogte van de huisnummers 18-20 en 19-21. Onder de Posthoornbrug vloeit de Nieuwe Melaan

Shopping, muziek en museum
De Sint-Katelijnestraat is niet echt een winkelstraat, toch zien we hier en daar interessante handelszaken zoals het huis nr 16-18 “Simmendans” van 1588 tot 1793 een kloosterpand van het Klooster van Bethanië, nadien een deel van de Brouwerij Den Posthoorn ( 1810 ) met lijstgevel uit de 18de eeuw, heden een winkel met kantoorbenodigdheden. ( Mispelters ),

en een super klein winkeltje ( Kostuum & Karamel ) waar je allerhande kleding zoals carnavalskleding kan huren. Het museum “Het Zotte Kunstkabinet” bevind zich in het historisch huis “Het Vliegend Peert” ( nr 22 ) waarvan de funderingen verwijzen naar het jaar 1350.  De middeleeuwse houten voorgevel is in 1772 vervangen door een rocaille straatgevel.. Binnen vindt men nog originele elementen uit de zestiende eeuw zoals de gothische schouw en in de renaissance kamer een zeer fraai plafond met unieke sculpturen.

Sinds 1946 konden muziekliefhebbers terecht in het Muziekcentrum Vic Siebens, dat 20 jaar later werd overgenomen door Walter Vergaelen. Door plaatsgebrek verhuisde het muziekcentrum naar de Wollemarkt 21 en de afdeling piano’s en klassieke instrumenten, een muziekschool en een concertbureau naar de Sint-Katelijnestraat 63, CD’s, DVD’s, Boeken en partituren als piano’s en andere instrumenten vonden hun plaats in huisnummer 69. Het Huis De Min zoals het gebouw noemt zal vanaf dan volledig gebruikt worden als de Muziekschool David Vergaelen & Co.

De stad Mechelen blijft sterk investeren in een herwaardering van de straat met nieuwe woonprojecten, de heraanleg van de straat sinds 2008 en het terug zichtbaar maken van de vlietjes.

Gerelateerde pagina’s : Melaan, Groen waterke, Bier in Mechelen
Afbeeldingen : Verschueren Eddy, Karel Somers

Bron : Mechelen.mapt, Inventaris Onroerend Erfgoed, Het Zotte Kunstkabinet, Muziekcentrum Vergaelen, Trendson,