Leestenaar zoekt familiegeschiedenis in Zuid-Frankrijk

Op zoektocht naar familiegeschiedenis in Zuid-Frankrijk

Leestenaar op zoek naar familiegeschiedenis

Jacques Strykowski (67) woont in deelgemeente Leest en is terug thuis van een zoektocht naar zijn familiegeschiedenis in het Franse dorpje Creissels. Je moet het maar durven, maar Jacques schreef zelfs naar president Macron. Vijf leden van zijn familiestamboom werden in Auschwitz vermoord. “Mijn vader overleefde door een administratieve fout”, vertelt de Leestenaar.

Man uit Leest bij Mechelen op zoek naar familiegeschiedenis in Frankrijk

Bang voor emoties vertrok Jacques Strykowski met zijn vrouw Rosette Van den Heuvel twee weken geleden naar Creissels. Deze gemeente met 1500 inwoners situeert zich in het Franse departement Aveyron en het arrondissement Millau. “Ik wou het laatste moment van familiaal geluk, dat mijn vader-zaliger nog meemaakte, herbeleven. Vijf leden van zijn familie werden gedeporteerd. Hijzelf was 19 jaar”, vertelt hij met een krop in de keel.

Op zoek naar familiegeschiedenis in Zuid-Frankrijk

Begin de jaren twintig kwam mijn grootvader Jankiel Strykowski en grootmoeder Ita naar Brussel wonen. Mijn vader, Leon, werd in 1923 in Brussel geboren. Hij kreeg de Belgische nationaliteit. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd de jacht op de joden geopend en namen ze de vlucht naar Millau, in het zogenaamde ‘France Libre’ onder de regering Pétain. We zijn in de jaren 40-42. Mijn grootvader was leerbewerker en mijn vader stak hem geregeld een handje toe, nadat hij zijn studies als tandtechnicus in Brussel had moeten onderbreken. Tot de hel uitbrak”, gaat de Leestenaar verder.

Administratieve vergissing brengt redding




Op bevel van de prefect van Aveyron, Charles Marion, arresteerden de gendarmes twaalf buitenlandse joden. Ze werden allemaal overgebracht naar Rivesaltes, een tussenkamp, vooraleer ze werden getransporteerd naar Drancy, de Franse ‘Dossinkazerne’, de tussenstop naar Auschwitz.

Eén van de twaalf is Jacques Strykowski’s vader, Léon, toen 19 jaar. “Dankzij de hoteleigenares van de ‘Chateau de Creissels’, waar we de voorbije weken in Creissels logeerden, ben ik in contact gekomen met de verantwoordelijke van de oud-strijders van Millau, Bernard Maury en Simon Maasbaum, voorzitter van de gedeporteerde joden van de regio Aveyron. Dankzij Simon kwam ik te weten dat mijn vader, Léon, werd vrijgelaten wegens een ‘administratieve vergissing’. Ze hadden vergeten de Belgische en Luxemburgse joden in de arrestatiebevelen te vermelden. Een paar dagen later was dit rechtgezet, maar toen was mijn vader gelukkig vertrokken naar Zwitserland en heeft hij de holocaust ontlopen”, weet Jacques te vertellen.

Jong, en alleen op de wereld

Je moet het maar meemaken. In een paar weken tijd verloor mijn vader vijf familieleden: Jankiel en Ita, zijn ouders, Cudek, broer van mijn vader, Rachel, moeders zus en Maurice, de zoon van Cudek. Hijzelf wou bij zijn ouders blijven. Zijn ouders vroegen hem aan de prikkeldraad om te vertrekken. Daar kreeg hij van hen een laatste kus en nam hij de trouwring van zijn moeder nog in ontvangst. Dat moet verschrikkelijk zijn geweest. Negentien en alleen op de wereld staan. Mijn vader werd in Zwitserland erkend als vluchteling, maar verliet het land om in Frankrijk lid te worden van het verzet, de Francs-Tireurs et Partisans. De omstandigheden van de oorlog stuurden hem vervolgens terug naar België waar hij paracommando werd. Na de oorlog werkte hij als Europees ambtenaar”.

Haat tussen mensen blijft bestaan




Veel van de gruwel heeft zijn vader hem niet verteld. “Voor sommigen is praten een uitlaatklep, een soort van therapie. Anderen, zoals mijn vader, zwegen er liever over. Ik wou mijn vader verrassen en met hem naar Millau gaan. Spijtig genoeg kwam hij in februari 2012 te overlijden. Na zijn dood heb ik een aantal documenten teruggevonden die leidde naar mijn familiegeschiedenis, waar ik nog zoveel wou over weten.

Omdat mijn schrijven naar de ‘Maire de Creissels’ onbeantwoord bleven, besloot ik zelf nog te gaan speuren. Het kabinet van President Macron beloofde steun, maar buiten een klassiek antwoord heb ik daar niet veel medewerking van gekregen. Ik wou de laatste momenten van gezinsgeluk van mijn vader herbeleven.

Leestenaar zoekt familiegeschiedenis in Zuid-Frankrijk

Mijn grootste verrassing was de ontdekking van een herdenkingsplaat in het centrum van Millau met de vijf namen van de vermoorde Strykowski’s. Het was een rollercoaster van emoties, maar toch bracht de prachtige natuur in het dorp van Creissels rust. Als Mechelaar had ik mij voorgenomen om nooit het museum Kazerne Dossin te bezoeken. Ik denk dat ik daar nu wel klaar voor ben. Wat mij vandaag het meeste pijn doet is dat de haat tussen mensen blijft doorgaan. We zien het in Syrië, in Afrika, enz. En de menselijke reactie is altijd dezelfde: onverschilligheid. Dat moet stoppen”, besluit Jacques Strykowski.

Het verhaal van de Leestenaar zijn zoektocht wekte ook belangstelling in de Franse pers. De ‘Midi Libre’ pakte er zelfs mee uit op hun frontpagina. Meer info bij Jacques.strykowski@telenet.be

Met dank aan Leo De Nijn voor tekst en foto’s

Geef een reactie

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.